Dẫu đã lên Hà Nội học được hơn ba tháng nhưng Thủ đô yêu dấu với tôi vẫn còn nhiều ẩn số. Một sớm mùa đông hoe hoe nắng, tôi cùng đám bạn thân rủ nhau đạp xe lên Bờ Hồ. Đạp xe hơn chục cây số, lòng vòng không biết bao nhiêu con phố nườm nượp xe cộ, chúng tôi đã nhìn thấy màu xanh “như nước rau muống luộc” của Hồ Gươm. Gửi xe và đi bộ dưới tán cây cổ thụ rợp bóng mát để sự thanh bình như tràn ngập vào cõi lòng. Từng cơn gió se sắt của mùa đông gom cả cái lạnh của nước hồ phả vào mặt. Tôi kéo chiếc khăn quàng kín cổ. Hàng liễu rủ xuống mặt hồ, có con gió nào nghịch ngợm lạc đàn va vào nhành liễu biếc khẽ rung rinh buông vài gợn sóng lăn tăn đuổi nhau rồi tan biến vào tĩnh lặng. Trên ghế đá có đôi tình nhân đang tình tự, có những cụ già râu tóc bạc phơ trầm ngâm ôn lại chuyện ngày xưa, có những vị khách du lịch đăm đắm chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Hồ Gươm… Chúng tôi tranh thủ ghi lại những bức ảnh kỉ niệm, ghi lại cả những nụ cười, những tiếng nói rộn ràng.

Một thoáng Tháp Rùa.

Chúng tôi bắt gặp những người lao công chăm chút những bồn hoa thắm sắc đượm hương, thảm cỏ tươi non mơn mởn. Những người mang sắc áo xanh ấy đã ngày đêm âm thầm tô điểm cho “Hòn ngọc giữa lòng Thủ đô”.

Tác giả chụp ảnh kỷ niệm trên cầu Thê Húc.

Tháp Bút cao năm tầng chót vót với ba chữ Hán: “Tả Thiên Thanh” (viết lên trời xanh). Đầu cầu Thê Húc là Đài Nghiên, nghiên mực bằng đá xanh hình nửa trái đào bổ đôi theo chiều dọc, có ba con cóc đội nghiên như ba cái chân kiềng vững chãi. Mỗi ngày bóng của Tháp Bút ngả xuống chấm mực trong nghiên và hoạ lên trời. Không biết tự bao giờ những thế hệ học sinh truyền tai nhau: “Cầu đỗ đạt hãy đến Tháp Bút - Đài Nghiên”, chẳng thế mà, ban thờ nhỏ, nằm trên cồn đá lô xô chân Tháp Bút lúc nào cũng nghi ngút khói hương.

Cầu Thê Húc như một nét vẽ mảnh khảnh cong cong màu son đỏ mà ngọn bút dừng lại ở “Đắc Nguyệt Lâu” (lầu hứng trăng). Với một đứa trẻ ở một miền quê xa xôi như tôi, tuổi thơ chỉ được ngắm nhìn cây cầu này qua tranh ảnh, sách vở, nên giờ đây được bước chân trên những tấm gỗ, nắm tay vào thành cầu, cái cảm giác vừa lạ vừa quen ấy cứ bồi hồi trong lòng. Đứng trên cầu phóng tầm mắt ra xa: Làn nước màu men ngọc bích ôm lấy Tháp Rùa cổ kính, người xe tấp nập thấp thoáng sau hàng cây xanh, những toà nhà chọc trời san sát…

Hà Nội đẹp đến ngơ ngẩn cõi lòng! Đền Ngọc Sơn nằm trong vòng tay của những tán cây cổ thụ xanh rì, tĩnh mịch, thanh bình, uy nghiêm dường như tách biệt hẳn với cái nhịp sống xô bồ vội vã ngoài kia. Lòng tôi như lắng lại cùng khói hương bảng lảng. Rất đông khách du lịch vào dâng hương trong đền nhưng dường như ai cũng tự dặn lòng đi nhẹ, nói khẽ để giữ yên bình chốn linh thiêng này. Theo lời giới thiệu, tôi được biết đền thờ gồm hai ngôi nối liền nhau, ngôi phía Bắc thờ Trần Hưng Đạo và Văn Xương, phía Nam có đình Trấn Ba (đình chắn sóng) tám mái với tám cột trụ vững chãi, bốn cột ngoài bằng đá, bốn cột trong bằng gỗ. Cột trong đình có đôi câu đối:

“Kiếm hữu dư linh quang nhược thuỷ

Văn tòng đại khối thọ như sơn”

Nghĩa là:

“Kiếm sót khí thiêng ngời tựa nước

Văn cùng trời đất thọ như sơn”

Nước Hồ Gươm xanh như “nước rau muống luộc”.

Đi dạo một vòng quanh hồ, chúng tôi bắt gặp một cửa hàng nhỏ bán những món đồ lưu niệm mang đậm nét văn hoá truyền thống của dân tộc như con rối nước, nón lá, nón quai thao, tranh chữ Hán, mặt nạ chú Tễu… Bước vào gian hàng này, chúng tôi, lớp hậu sinh, như được sống lại một thời khăn vấn áo the. Đăm đắm ngắm nhìn từng món đồ ngỡ như lạ mà lại ngỡ như quen, mộc mạc mang nét màu cổ xưa…

Dọc theo những con phố Lê Thái Tổ, Hàng Khay, Đinh Tiên Hoàng, chúng tôi còn được tham quan Tháp Hoà Phong, Đền Bà Kiệu, Nhà Thuỷ Tạ… Và đặc biệt là được nhấm nháp vị kem mát lạnh trong tiết trời mùa đông.

Đào Mạnh Long