Từ cảng Cái Rồng, chiếc tàu cao tốc của Công ty CP Du lịch Quốc tế Phúc Thịnh đưa du khách đến với xã đảo Quan Lạn sau gần 1 giờ băng như chiến mã trên mặt biển. Nhấp nhô theo từng con sóng, Quan Lạn hiện lên từ xa tầm mắt với dáng hình của những hòn đảo xanh rì cây lá trên nền nước bạc như hứa hẹn những điểm du lịch kỳ thú cho du khách trải nghiệm.

Tàu cập cảng đã có đoàn xe túc túc đón du khách vào trung tâm xã đảo cách đó chừng 3km. Xã đảo giờ đây đổi thay rất nhiều. Ngay khi “vào làng” - nói như cách nói của người dân và những ai đã từng sinh sống, gắn bó với mảnh đất này thì dọc hai bên đường là những ngôi nhà 2-4 tầng khang trang và xuất hiện rất nhiều khách sạn tư nhân. Ông Phạm Văn Thuận, Phó Chủ tịch UBND xã phấn khởi cho biết: Với nhiều lợi thế trong phát triển du lịch, đặc biệt là Quan Lạn hấp dẫn du khách từ nhiều loại hình du lịch, nên nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ 27 đã kịp thời chuyển hướng cơ cấu kinh tế của xã từ thuỷ sản - dịch vụ du lịch sang dịch vụ du lịch - thuỷ sản.

Quan Lạn có trên 3.600 nhân khẩu, các khu dân cư đều san sát, mang dáng dấp của một đô thị sầm uất - đó cũng là lợi thế để phát triển du lịch. Đến nay nhiều hộ gia đình đã tham gia các hoạt động dịch vụ cho du khách. Các doanh nghiệp du lịch và người dân đã sớm khai thác tiềm năng thế mạnh du lịch của xã đảo, nên đã đầu tư hơn 400 phòng nghỉ đáp ứng nhu cầu của du khách và ngay chính quyền xã cũng đã quan tâm đến việc tuyên truyền, định hướng cho người dân về phát triển du lịch bền vững; tổ chức nhiều lớp tập huấn, đào tạo nghề thuộc lĩnh vực dịch vụ và từng bước thí nghiệm mô hình du lịch cộng đồng, tại gia để mọi người dân hiểu, ý thức được tầm quan trọng và lợi thế phát triển du lịch trong đời sống kinh tế - xã hội của địa phương.

Nhắc đến Quan Lạn, du khách còn nhớ đến một nét văn hoá đặc trưng về ẩm thực của xã đảo với những món ăn ngon như sá sùng, cầu gai, hải sâm và nhiều loại hải sản khác. Khoai lang, lạc, su hào… là những nông sản có hương vị riêng biệt mà chỉ đảo cát Quan Lạn mới có. Toạ lạc trên vị trí đẹp tuyệt vời, khu du lịch sinh thái Vân Hải do Công ty CP Viglacera Vân Hải đầu tư, nhiều năm nay đã trở thành một điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước. Anh Lý Văn Ngọc, Phó Giám đốc Công ty CP Viglacera Vân Hải cho biết: Khu du lịch sinh thái Vân Hải luôn hấp dẫn du khách bốn phương bởi một bãi tắm đẹp, hoang sơ trải dài 3km được đánh giá là đẹp nhất miền Bắc và hệ thống cơ sở vật chất đẹp nằm trọn trong rừng nguyên sinh và hàng loạt dịch vụ du lịch hấp dẫn khác. Hiện nay, khu du lịch sinh thái Vân Hải có 80 phòng nghỉ, trong đó có 40 phòng nghỉ xây theo kiểu biệt thự mini và 40 phòng nhà sàn khép kín, tất cả đều hướng ra biển. Nghỉ dưỡng tại đây, du khách được ngắm bình minh lên từ biển mỗi buổi sáng; được đi dạo trong rừng nguyên sinh với tiếng chim hót líu lo - một đặc trưng được du khách đánh giá là rất thú vị. Cùng với đó là những tua du lịch tự nhiên như: Đuổi bắt dã tràng, đánh cá, câu mực cùng ngư dân… để trở về với tự nhiên; được giao lưu trong đêm lửa trại cùng người dân, đoàn thanh niên địa phương với nhiều trò chơi tập thể hấp dẫn và du khách cũng có thể chơi tennis hay nhiều môn thể thao khác tại khu du lịch nên thơ này.

Nét độc đáo ở Quan Lạn phải kể đến du lịch tâm linh - đây là cái vốn vô giá, bởi những giá trị lịch sử lâu đời đã hình thành và còn lưu giữ đến hôm nay trên đất Vân Đồn nói chung, Quan Lạn nói riêng. Nơi đây đã phát hiện các di chỉ của người Việt cổ có niên đại đến 5.000 năm. Và gần đây là việc các nhà khảo cổ đã khai quật thành công như di tích mộ cổ có từ thời Đông Hán (từ năm 25 đến 220 SCN) đã khẳng định đây là vùng đảo có văn hoá lịch sử cổ. Bên đất Cái Làng, nơi trung tâm thương cảng có giếng Hệu và miếu thờ sơn thần. Nhiều giai thoại văn hoá lịch sử đã tăng thêm sức hấp dẫn cho du khách về một vùng đất cổ, khơi dậy ham muốn khám phá. Lễ hội Quan Lạn vào tháng 6 hàng năm có những nét độc đáo không thể trộn lẫn. Với hai đội bơi chải Đông Nam Văn và Đoài Bắc Võ, tái hiện lại trận chiến thắng của quân Nhà Trần đánh tan đoàn thuyền lương của giặc Nguyên Mông trên dòng sông Mang quê nhà. Cùng với đó, thương cảng Vân Đồn cũng được Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia năm 2003 càng tăng thêm sức hấp dẫn khám phá cho du khách.

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của huyện Vân Đồn, xã Quan Lạn - viên ngọc giữa biển khơi đã dần khởi sắc và trở thành một địa chỉ hấp dẫn du khách trong hành trình du lịch Quảng Ninh. Đắm mình trong làn nước biển xanh như ngọc bích, những bãi tắm cát trắng tinh khôi của Quan Lạn luôn đón bình quân trên 2,2 vạn lượt du khách mỗi năm. Ai đã đến xã đảo du lịch tuyệt đẹp này đều bị níu chân bởi cảnh sắc và tình người nơi đây.

Hữu Việt